Get in touch
555-555-5555
mymail@mailservice.com
Γίνε Χορηγός Γίνε Μέλος

Άρθρο: Γιώργος Πέτρου
Φωτογραφίες: Greek Diver

Κατανάλωση Αερίων - Υπολογισμός

 
Aυτό το άρθρο είναι μια εργασία σχετικά με το ευαίσθητο θέμα της κατανάλωσης και της επάρκειας αερίου και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί σαν ένα ολοκληρωμένο εγχειρίδιο πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Ο Υπολογισμός Κατανάλωσης αερίων αφορά όλους, ερασιτέχνες, τεχνικούς αυτοδύτες και επαγγελματίες δύτες και είναι μια διαδικασία απόλυτα συνυφασμένη με την ασφάλειά μας, την δυνατότητα να σχεδιάζουμε την κατάδυσή μας, την δυνατότητά μας να ελέγχουμε ανά πάσα στιγμή την κατάδυσή μας και όλα αυτά με λεπτομέρεια διότι θα πρέπει να αποφύγουμε να βιώσουμε την δυσάρεστη κατάσταση έλλειψης αερίου.


Ο Υπολογισμός Κατανάλωσης αερίων αφορά όλους, ερασιτέχνες, τεχνικούς αυτοδύτες και επαγγελματίες δύτες και είναι μια διαδικασία απόλυτα συνυφασμένη με

•       Την ασφάλειά μας

•       Την δυνατότητα να σχεδιάζουμε την κατάδυσή μας

•       Την δυνατότητά μας να ελέγχουμε ανά πάσα στιγμή την κατάδυσή μας 
...και όλα αυτά με λεπτομέρεια...διότι θα πρέπει να αποφύγουμε να βιώσουμε την δυσάρεστη κατάσταση έλλειψης αερίου.

Ερασιτεχνική κατάδυση εννοούμε την πλέον απλή μορφή υποβρύχιας κολύμβησης έως το βάθος των 30 μέτρων (που ορίζει η Ελληνική νομοθεσία) παραμένοντας μέσα στα πλαίσια χρόνου κατάδυσης της ώρας "0". Κατά την διάρκεια αυτής, οι συνθήκες οφείλουν να είναι απόλυτα ιδανικές και ελεγχόμενες. 
Η παραγωγή έργου πρέπει να είναι η λιγότερη δυνατή και δεν θα πρέπει να εμπλακούμε σε ακραίες καταστάσεις.

Τεχνική Κατάδυση είναι ένας όρος τον οποίο θέσπισε ουσιαστικά το 1992 το περιοδικό "Aqua corps" με σκοπό να προσδιορίσει την οργανωμένη δραστηριοποίηση ενός (μικρού τότε, αλλά πολύ μεγάλου και διαρκώς αυξανόμενου σήμερα) αριθμού αυτοδυτών σε ένα σύνολο ειδικών μορφών κατάδυσης όπως:

•       Βαθιά κατάδυση

•       Νυκτερινή

•       Σπηλαιοκατάδυση

•       Ναυαγιοκατάδυση

•       Καταδύσεις με Αποσυμπίεση

•       Κατάδυση με μικτά αέρια
...και πολλές άλλες...

Αέρια

Όταν συζητάμε για αέρια ή για μίγματα πολύς κόσμος κακώς τα εκλαμβάνει σαν κάποιο άγνωστο θέμα, πολύπλοκο θέμα, επικίνδυνο θέμα.
Σε οτιδήποτε νέο επιθυμούμε να εμπλακούμε και χρησιμοποιήσουμε, είτε είναι αέρια, είτε εξοπλισμός η εκπαίδευση σε αυτό είναι απαραίτητος παράγοντας ασφάλειας.

Ας δούμε το τι αέρια έχουμε δυνατότητα να αναπνεύσουμε στην κατάδυση:

•       Αέρας: 
ο αέρας είναι το πλέον διαδεδομένο μίγμα αερίων το οποίο αποτελείται από δύο αέρια. Οξυγόνο Ο2 & Άζωτο Ν2. Και επειδή αποτελείται από αυτά τα δύο αέρια ονομάζεται και Nitrox 21 !!! Είμαι σίγουρος ότι για πολλούς από εσάς θα σας φαίνεται απίστευτη η έννοια ότι ο αέρας μας είναι μίγμα και ονομάζεται Nitrox 21. Αλλά έτσι είναι. O αέρας μας αποτελείται σε γενικές γραμμές από 21% Ο2 και 79% Ν2. Nitrogen (Άζωτο) & Oxygen (Οξυγόνο) = Nitrox.

•       EANx (Enriched Air Nitrox): 
είναι ουσιαστικά αυτό το οποίο πολύς κόσμος συζητάει σαν Nitrox. Το ΕΑΝx είναι ένα μίγμα το οποίο αποτελείται από τα δύο αέρια από τα οποία αποτελείται και ο αέρας μας, δηλαδή Ο2 και Ν2 αλλά με την διαφορά ότι το ποσοστό Ο2 είναι μεγαλύτερο από 21% , όπως π.χ. 28%, 32%,36%,60%,80% και ούτω καθ΄ εξής. Άρα ένα ΕΑΝ 32 σημαίνει Ο2 32% και Ν2 68%. Κύρια το χρησιμοποιούμε για μεγαλύτερη ώρα Ο, λιγότερη Απορρόφηση Αζώτου και καλύτερη Απαζώτοση.

•       Trimix : 
ένα από τα πλέον χρήσιμα και ελάχιστα διαδεδομένα μίγματα αερίων. Trimix ονομάζουμε ένα μίγμα το οποίο αποτελείται από 3 αέρια όπως Οξυγόνο, Άζωτο, Ήλιο και η χρήση του γίνεται για να μειώσουμε (ελέγξουμε) την Τοξικότητα Οξυγόνου, την Νάρκωση Αζώτου στις βαθιές καταδύσεις. Εξαιρετικά ιδανικό και ασφαλές αλλά απαιτεί υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, σχεδιασμού, εξοπλισμού, υποστήριξης και απόδοσης.

Υπάρχουν και άλλα μίγματα, όπως Heliox, Neox αλλά δεν μας ενδιαφέρουν καθώς η χρήση τους είναι πολύ εξειδικευμένη.

Επιλογή σωστού αερίου

Σε κάθε κατάδυσή μας πρώτα από όλα επιλέγουμε το μίγμα (ή μίγματα) το οποίο θα χρησιμοποιήσουμε.

Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικά βασικά στοιχεία για την επιλογή του σωστού μίγματος αερίου:

• το βάθος κατάδυσης & ο έλεγχος της Νάρκωσης Αζώτου και της Τοξικότητας Οξυγόνου. Γνωρίζουμε ότι από την στιγμή που η PPN2 (Partial Pressure of Nitrogen = Μερική Πίεση Αζώτου) φθάσει το 3.2 - 4 Ατμ. τότε ο αυτοδύτης γίνεται υποψήφιος να εμφανίσει σημάδια και συμπτώματα της Νάρκωσης του Αζώτου. Αντίστοιχα από την στιγμή που η PP02 (Partial Pressure of Oxygen = Μερική Πίεση Οξυγόνου) φθάσει το 1.4 - 1.6 Ατμ. τότε ο αυτοδύτης γίνεται υποψήφιος να εμφανίσει σημάδια και συμπτώματα της Τοξικότητας Οξυγόνου. Σαφέστατα για βάθη πέραν των ερασιτεχνικών ορίων το Trimix είναι ασφαλέστερο από την οπτική γωνία της "Διαύγειας" και του ελέγχου, περιορισμού των παραπάνω κινδύνων για βαθιές καταδύσεις. Εντός των ορίων ερασιτεχνικής κατάδυσης το ΕΑNitrox και ο αέρας μας είναι ιδανικά.

• ο χρόνος παραμονής, η χρέωση Ν2 και τα όρια της ώρας "0" επίσης σημαντικό στοιχείο, καθώς μπορεί να παρουσιάσει διαφοροποιήσεις ανάλογα με το μίγμα που χρησιμοποιούμε. Για παράδειγμα η ώρα "0" στα 18 μέτρα με αέρα είναι 56 λεπτά σύμφωνα με τα στοιχεία των πινάκων των ευρέως διαδεδομένων οργανισμών κατάδυσης SDI (Scuba Diving International = το τμήμα της TDI το οποίο ειδικεύεται σε εκπαίδευση ερασιτεχνών), PADI κλπ. Εάν κάποιος καταδυθεί στα 18 μέτρα όχι με αέρα αλλά με EAN32 τότε η ώρα "0" επεκτείνεται στα 95 λεπτά, και εάν καταδυθεί με ΕΑΝ36 τότε επεκτείνεται στα 125 λεπτά. Σαφέστατα εντός των ορίων της ερασιτεχνικής κατάδυσης (έως 30 μέτρα) η χρήση ΕΑNitrox υπερτερεί της χρήσης του αέρα.

• η χρέωση 02 (CNS, OTU) είναι ένας παράγοντας ο οποίος αρχίζει να μας απασχολεί από την στιγμή που καταδυόμαστε με EANitrox.

"Φυσικά και υπάρχουν και άλλοι πολλοί παράγοντες και στοιχεία που επηρεάζουν την επιλογή κάποιου αερίου (ή αερίων). Οι παραπάνω αναφέρονται ενδεικτικά..."

Επάρκεια Αερίου

Αυτό είναι είναι το πολύ σημαντικό θέμα , και με το οποίο θα ασχοληθούμε παρακάτω.
Κάθε φορά που πάμε να κάνουμε μια κατάδυση απαραίτητο στοιχείο φυσικής επιβίωσης , ψυχολογικής ηρεμίας και αντιμετώπισης κάθε περιστατικού είναι η επάρκεια αερίου. Για κάθε κατάδυση ανάλογα με:

•       το βάθος

•       το χρόνο

•       τις συνθήκες

•       την δραστηριότητα

•       τους αστάθμητους παράγοντες

•       τον κάθε ξεχωριστό άνθρωπο, τις φυσικές και ψυχολογικές του ιδιαιτερότητες απαιτείται να γίνει ένας πολύ προσεκτικός υπολογισμός προτού την κατάδυση έτσι ώστε ο αυτοδύτης να έχει και στην χειρότερη περίπτωση αρκετό αέριο που θα του επιτρέψει να αναδυθεί στην επιφάνεια.

Πάντα υπάρχουν τα εξής απλοϊκά ερωτήματα:

Πόσο αέρα χρειαζόμαστε για αυτήν την κατάδυση ή ο αέρας της φιάλης μου φθάνει για να κάνω μια συγκεκριμένη κατάδυση?

Παρακάτω θα ασχοληθούμε εκτεταμένα με πρακτικά θέματα υπολογισμού επάρκειας αερίου όπως Ρυθμό κατανάλωσης, όγκος και πίεση φιάλης.

Με δεδομένο ότι είμαστε εκπαιδευμένοι και διαθέτουμε την απαραίτητη γνώση, θα πρέπει να κάτσουμε όλα τα μέλη τα οποία θα συμμετάσχουν στην κατάδυση άμεσα και έμμεσα (ομάδα υποστήριξης επιφανείας) να: 

α) αποφασίσουμε τα στοιχεία - όρια της κατάδυσης 
β) επιλέξουμε το ή τα σωστά αέρια
γ) υπολογίσουμε την ποσότητα του αερίου και επιλογή όγκου και πίεσης φιαλών.

Ας δημιουργήσουμε ένα Πίνακα κατανάλωσής μας. Τι στοιχεία χρειαζόμαστε δι' αυτό?

•       SCR (Surface Consumption Rate) δηλαδή Ρυθμός Κατανάλωσης Επιφανείας

Για να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε οποιοδήποτε υπολογισμό οφείλουμε κατ΄ αρχήν να γνωρίζουμε τον προσωπικό μας ρυθμό αναπνοής. Δηλαδή πόσα λίτρα αναπνέουμε ανά λεπτό? Στοιχείο πολύ σημαντικό το οποίο διαφοροποιείται από αυτοδύτη σε αυτοδύτη και το οποίο επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. 
Πώς όμως μπορώ να μάθω τον προσωπικό μου ρυθμό αναπνοής ή αλλιώς SCR? H διαδικασία είναι απλή, παίρνω την φιάλη μου πηγαίνω σε ένα συγκεκριμένο βάθος στο οποίο κινούμαι, κολυμπάω φυσιολογικά και καταγράφοντας κάποια στοιχεία αναδυόμενος στην επιφάνεια γνωρίζω το SCR μου.

Τα στοιχεία είναι τα εξής:

Όγκος φιάλης που καταδυθήκαμε Χ τα bar που καταναλώσαμε
------------------------------------------------------------------------------- = SCR μας
Απόλυτη Πίεση Βάθους Χ Χρόνο Κατάδυσης


Ας κάνουμε ένα παράδειγμα για να γίνει πιο συγκεκριμένη και απτή η διαδικασία.. 

Καταδύομαι στα 10 μέτρα βάθος ( άρα Απόλυτη πίεση 2 Ατμ.) με μια φιάλη 15 λίτρων / 200 Bar. H ώρα είναι 12:00. 
Μόλις περάσουν 15 λεπτά κατάδυσης (άρα η ώρα έχει πάει 12:15) και παραμένοντας στο ίδιο βάθος καταγράφω την νέα πίεση η οποία είναι 160 bar. 
Δηλαδή καταδυόμενος σε βάθος 10 μέτρων με μια φιάλη 15 λίτρων, κατανάλωσα 40 bar σε χρόνο 15 λεπτών.

Τοποθετώ τα στοιχεία μου στον τύπο:

15 λίτρων φιάλη Χ 40 bar που καταναλώσαμε                                       600
----------------------------------------------------------------------------- =         -----------------    =    20 λίτρα ανά λεπτό στην επιφάνεια.
2 Ατμ. Απόλυτη Πίεση Βάθους Χ 15 λεπτά Χρόνος Κατάδυσης              30


Tώρα πια γνωρίζοντας το SCR μας άρα την ποσότητα του αερίου στην επιφάνεια στην 1 Ατμόσφαιρα, μπορούμε να γνωρίζουμε το πόσο θα καταναλώνουμε ανά λεπτό σε μεγαλύτερα βάθη.

Παράδειγμα:

Εάν το SCR μας, η κατανάλωσή μας στην 1 Ατμ. είναι 20 λίτρα / λεπτό και με δεδομένο ότι δεν θα αλλάξει κάτι στον ρυθμό μας τότε σε ένα βάθος 30 μέτρων θα αναπνέουμε:

20 λίτρα / λεπτό Χ 4 Ατμ. ( απόλυτη πίεση 30 μέτρων) = 80 λίτρα / λεπτό.

•       Βάθος κατάδυσης

•       Χρόνος κατάδυσης (παραμονής) & ώρα "0"

Εδώ οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι ώρα "0" ονομάζουμε το μέγιστο επιτρεπόμενο χρόνο που μπορούμε να παραμείνουμε σε συγκεκριμένο βάθος χωρίς να χρειαστεί να μπούμε σε διαδικασίες Αποσυμπίεσης. Απαιτείται ταχύτητα Ανόδου 10μ / λεπτό και μια Υποχρεωτική στάση στα 5μέτρα ή 3 μέτρα για τρία λεπτά πριν την ανάδυσή μας στην επιφάνεια.

Τονίζουμε πως η διαδικασία Απαζώτοσης για μια κατάδυση στα όρια της ώρας "0" είναι ο σωστός ρυθμός κατά την ανάδυση + μια προληπτική στάση.

•       Ρυθμός καθόδου 
Ως είθισται έχει καθιερωθεί σε μέγιστο ρυθμό καθόδου ταχύτητα με 20μ / λεπτό. Μεγαλύτερος ρυθμός είναι αρνητικός για πολλούς και πλείστους λόγους. Σε βαθιές καταδύσεις η επιβράδυνση με συγκεκριμένη διαδικασία κατά την κατάδυση αποτελεί μια θετική επιλογή.

•       Ρυθμός Ανόδου
Όπως όλοι γνωρίζουμε ο ρυθμός ανάδυσης επηρεάζει άμεσα την υγεία μας και μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα στην εμφάνιση ή όχι Νόσο των Δυτών. Ταχύτητα Ανόδου με 20μ / λεπτό έχει εδώ και πολύ καιρό εκλείψει. Η σύγχρονη άποψη είναι ότι ο ρυθμός Ανάδυσης πρέπει να είναι 10μ / λεπτό, και ειδικότερα στα τελευταία 10 μέτρα πρέπει να είναι 3μ / λεπτό. Επιπροσθέτως η επιλογή των βαθιών στάσεων αποσυμπίεσης (Deep Stops) μόνον θετική επίδραση και αποτελέσματα μπορεί να έχει και προτείνεται ανεπιφύλακτα.

•       Χρόνος ή χρόνοι Αποσυμπίεσης
Η σχέση βάθους κατάδυσης και χρόνου παραμονής προσδιορίζουν τα δεδομένα ανάδυσης και αποσυμπίεσης. Μπορεί σε μια κατάδυσή μας να ευρισκόμαστε εντός ορίων που θα χρειαστεί μόνο η Υποχρεωτική στάση για Προληπτικούς λόγους. Μπορεί όμως να χρειαστεί προτού αναδυθούμε στην επιφάνεια να κάνουμε μία ή περισσότερες στάσεις αποσυμπίεσης. Πολύ σημαντικοί παράγοντες εδώ είναι ο χρόνος και ποιότητα αποσυμπίεσης.

•       Επιβαρυντικοί παράγοντες για αύξηση κατανάλωσης
Επιβαρυντικοί παράγοντες οι οποίοι θα επηρεάσουν την κατανάλωσή μας είναι η παραγωγή έργου και η αύξηση CO2 για πολλούς λόγους, η κακή ψυχολογία, η κακή πλευστότητα, κρύο κ.λπ.

•       Modifiers - Συντελεστές Ασφαλείας
Για να μπορέσουμε να προβλέψουμε επάρκεια αερίου στην περίπτωση που για τον οποιοδήποτε λόγο αυξηθεί η ο ρυθμός κατανάλωσής μας οφείλουμε να συμπεριλάβουμε στο πίνακα κατανάλωσής μας κάποιους παράγοντες, Συντελεστές Ασφαλείας ή αλλιώς Modifiers που δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας αριθμός ο οποίος προσδιορίζει το μέγεθος της αύξησης του ρυθμού κατανάλωσής μας ανάλογα με το μέγεθος της παραγωγής έργου.

Αυτοί είναι:

*
Resting 1                Το ένα προσδιορίζει μία κατάσταση κατάδυσης όπου ο αυτοδύτης πραγματοποιεί μία ξεκούραστη κατάδυση, βόλτα υπό πλέον
                                   ιδανικές συνθήκες.
*
Mild 1,5 Το ενάμισι προσδιορίζει μια κατάσταση κατά την οποία ο αυτοδύτης κολυμπάει παράγοντας μικρό, ήπιο έργο 
*
Moderate 2             Το δύο προσδιορίζει μια κατάσταση κατά την οποία ο αυτοδύτης κολυμπάει παράγοντας μέσο έργο 
*
Heavy 3                   Το τρία προσδιορίζει μια κατάσταση κατά την οποία ο αυτοδύτης κολυμπάει παράγοντας βαρύ έργο 
*
Extreme Heavy 4    Το τέσσερα προσδιορίζει μια κατάσταση κατά την οποία ο αυτοδύτης κολυμπάει παράγοντας εξαιρετικά βαρύ έργο

Ας δώσουμε ένα παράδειγμα:

Ένας αυτοδύτης έχει ρυθμό αναπνοής στην επιφάνεια 20 λίτρα / λεπτό. Καταδύεται στα 20 μέτρα βάθος όπου οι συνθήκες είναι ιδανικές ( άρα Modifier Resting = 1) και η ποσότητα του αερίου που θα αναπνέει ορίζεται ως εξής
20 μέτρα βάθος, άρα 3 Ατμ. Χ 20 λίτρα / λεπτό = 60 λίτρα / λεπτό

Αν όμως κατά την επιστροφή του ο αυτοδύτης π.χ. λόγω αντιθέτου ρεύματος παράγει ένα έργο επιπέδου Moderate τότε το αποτέλεσμα ορίζεται ως εξής 3 Ατμ Χ 20 λίτρα / λεπτό Χ Modifier 2 =120 λίτρα / λεπτό

•       A.D.D.D
Το ακρωνύμιο A.D.D.D συμβολίζει όρια ασφάλειας τα οποία οφείλουμε σχεδιαστικά και πρακτικά να θέσουμε σε κάθε κατάδυσή μας.

*  A Minimum Air Volume / Pressure - Ελάχιστη πίεση αέρα.
* D Maximum Duration of Dive - Μέγιστος χρόνος κατάδυσης
* D Maximum Depth of Dive - Μέγιστο βάθος κατάδυσης
* D Maximum Distance of Penetration - Μέγιστη απόσταση

•       A Minimum Air Volume / Pressure - Ελάχιστη πίεση αέρα.

Εδώ τίθενται δύο θέματα 

α) Ρεζέρβα
Ρεζέρβα ονομάζουμε τον εφεδρικό μας αέρα τον οποίο δεν χρησιμοποιούμε ποτέ παρά μόνο σε περίπτωση ανάγκης και φυσικά εννοούμε την ποσότητα του αέρα που βγάζουμε στην επιφάνεια. Και επειδή η ένδειξη επάρκειας αερίου στα όργανά μας φαίνεται στο μανόμετρό μας αυτό μεταφράζεται σε ένδειξη Bar. Ας ορίσουμε την ρεζέρβα μας στα 50 bar αέρα που οφείλουμε να βγάλουμε στην επιφάνεια. Και εδώ μπαίνει το δεύτερο θέμα.

β) Ελάχιστη πίεση ανάδυσης. Σε ποία ελάχιστη πίεση αερίου (και σε ποια χρονική στιγμή) θα σταματήσω την κατάδυση / παραμονή και θα ξεκινήσω ανάδυση έτσι ώστε ο αέρας μου να είναι επαρκής για ανάδυση, Αποσυμπίεση και θα βγάλω στην επιφάνεια 50 bar Ρεζέρβα? Είναι καθαρά θέμα υπολογισμού κατανάλωσης αερίων.

D Maximum Duration of Dive - Μέγιστος χρόνος κατάδυσης
Ο χρόνος της κατάδυσης μας πρέπει να έχει προσδιοριστεί και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να παραβιαστεί. 
D Maximum Depth of Dive - Μέγιστο βάθος κατάδυσης
Το βάθος της κατάδυσης μας πρέπει να έχει προσδιοριστεί και σε καμία 
περίπτωση δεν θα πρέπει να παραβιαστεί. 
D Maximum Distance of Penetration - Μέγιστη απόσταση 
διείσδυσης σε περίπτωση Ναυαγιοκατάδυσης.

Το μήκος της διείσδυσής μας πρέπει να έχει προσδιοριστεί και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να παραβιαστεί.

•       Check Point 
Όλα τα παραπάνω ουσιαστικά αποτελούν όρια τα οποία έχουμε θέσει στην κατάδυσή μας ώστε να μπορούμε ανά πάσα στιγμή να ευρισκόμαστε εντός απόλυτα σχεδόν ελεγχόμενου περιβάλλοντος. 
Δίνουμε ένα παράδειγμα:
A Ελάχιστη πίεση αέρα π.χ. 100 bar ανάδυσης, 50 bar ρεζέρβα
D Μέγιστος χρόνος κατάδυσης 20 λεπτά 
D Μέγιστο βάθος κατάδυσης 30 μέτρα
D Μέγιστη απόσταση διείσδυσης 50 μέτρα
Ας δούμε τον παράγοντα Α, δηλαδή τον παράγοντα ελάχιστη πίεση αέρα. Πώς μπορώ να ελέγχω ότι ανά πάσα στιγμή της κατάδυσης ότι ευρίσκομαι μέσα σε όρια ασφαλείας?
Οφείλουμε πάνω στο πλάνο της κατάδυσής μας στην εξέλιξη του χρόνου να τοποθετήσουμε την εξέλιξη της ελάχιστης πίεσης που θα πρέπει να έχουμε για συγκεκριμένη στιγμή. Στην περίπτωση που για συγκεκριμένη χρονική στιγμή για οποιοδήποτε λόγο φθάσουμε στην τιμή της ελάχιστης πίεσης οφείλουμε να ξεκινήσουμε ανάδυση εξασφαλίζοντας έτσι επάρκεια αερίου για ανάδυση και Αποσυμπίεση.

• Υπολογισμός Ποσότητας Αερίου
Ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζουμε την ποσότητα του αερίου είναι ο γνωστός σε όλους μας Όγκος Φιάλης Χ Πίεση πλήρωσης φιάλης
δηλαδή π.χ. 15 λίτρα φιάλη Χ 200 bar = 3000 λίτρα

Άς πάμε τώρα να σχεδιάσουμε μία κατάδυση χρησιμοποιώντας τα παραπάνω στοιχεία.
Τα στοιχεία της κατάδυσής μας είναι:
* Βάθος κατάδυσης 30 μέτρα
* Χρόνος κατάδυσης (για λόγω ευκολίας ορίζουμε και υπολογίζουμε τον χρόνο σαν καθαρό χρόνο στο βυθό, και δεν μετράμε ότι ξεκινάει από την επιφάνειά) 18 λεπτά.
* Χρόνος Αποσυμπίεσης στα 3 μέτρα για 5 λεπτά
* Ρυθμός Καθόδου 20 μέτρα / λεπτό
* Ρυθμός Ανόδου 10 μέτρα / λεπτό
* SCR Ρυθμό Κατανάλωσης Επιφανείας 20 λίτρα / λεπτό
* Modifiers: Κατάδυση 1
* Παραμονή 1,5
Αποσυμπίεση 1,5
Ανάδυση 1,5
* Ρεζέρβα 750 λίτρα

Προσοχή στην περίπτωση του υπολογισμού της τιμής της πίεσης κατά την κατάδυση / ανάδυση έχουμε 3 υποψήφιες επιλογές:

α) Μισή Πίεση , 
άρα 30 μ. Απόλυτη Πίεση 4 Ατμ.
----------------------------------------- = 2 Ατμ. 10 μέτρα βάθος

Σίγουρα δεν αποτελεί την καλύτερη επιλογή.

β) Την πίεση του μισού βάθους, 
άρα 30μ 
-------- = 15 μέτρα / Απόλυτη πίεση 2.5 Ατμ.
2
Σίγουρα μια σωστότερη επιλογή

γ) Την Μέγιστη πίεση για σίγουρη λύση, άρα 30 μέτρα = 4 Ατμ.
Προσωπικά εγώ χρησιμοποιώ αυτή την επιλογή διότι μου καλύπτει επιβραδύνσεις “ για κάποιους λόγους” κατά την κατάδυση / ανάδυση .

Ας τοποθετούμε τα στοιχεία μας στον πίνακα κατανάλωσης

   

 Χρόνος

 Πίεση

 SCR

 Modifiers

 Λίτρα

 Check point

   Κάθοδος

 1,5 λεπτό

 4 Ατμ.

 20 λίτρα

 1

 120

 

   Παραμονή

 18 λεπτά

 4 Ατμ.

 20 λίτρα

 1.5

 2160

 

   Αποσυμπίεση 3μ.

 5 λεπτά

 1.3 Ατμ.

 20 λίτρα

 1.5

 195

 

   Άνοδος

 3 λεπτά

 4 Ατμ.

 20 λίτρα

 1.5

 360

 

   Άθροισμα 

 2835

 

  Ρεζέρβα 

 + 750

 

   Σύνολο 

 3585

 

  Για να πραγματοποιηθεί αυτή η κατάδυση χρειαζόμαστε 3585 λίτρα.
Τώρα για να μπορέσουμε να βρούμε τι όγκο φιάλης χρειαζόμαστε το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να διαιρέσουμε τον απαιτούμενο αναπνευστικό όγκο τον οποίο βρήκαμε παραπάνω με την πίεση πλήρωσης των φιαλών μας.

...3585 λίτρα / 200 bar = 17.925 λίτρα. 


Άρα επιλέγουμε φιάλη 18 λίτρων

Για να δούμε όμως με ποιο τρόπο θα συμπληρώσουμε και αξιοποιήσουμε τις τελευταίες στήλη του παραπάνω πίνακα και θα εφαρμόσουμε παρακάτω :

Α στήλη: στη στήλη αυτή διαιρώ τα λίτρα που έχω καταναλώσει για κάθε φάση της κατάδυσής μου με τον όγκο της φιάλης που θα καταδυθώ και τα μετατρέπω σε bar έχοντας έτσι μια ξεκάθαρη εικόνα

Β στήλη: προσέξτε, στη στήλη αυτή παίρνω τα bar που κατανάλωσα για κάθε φάση της κατάδυσής μου και τα αφαιρώ από την αρχική πίεση, ή από την προηγούμενη πίεση. Έτσι γνωρίζω σε κάθε εξέλιξη της κατάδυσής μου ποία θα είναι η ελάχιστη πίεση που πρέπει να έχω. 
Για παράδειγμα: όταν ολοκληρώσω τα 18 λεπτά παραμονής μου η φιάλη μου πρέπει να έχει το λιγότερο 73.4 bar. Αυτό έγινε διότι κατά την παραμονή μου κατανάλωσα 2160 λίτρα τα οποία αν τα διαιρέσω με τα 18 λίτρα της φιάλης μου τότε βλέπω ότι κατανάλωσα 120 bar.

2160 λίτρα
------------------ = 120 bar ήτοι 193,4 bar - 120 bar = 73,4 bar 
18 λίτρα

Όταν για οποιοδήποτε λόγο φθάσω σε αυτή την πίεση νωρίτερα σημαίνει πως είχα είτε αυξημένη κατανάλωση ή απώλεια αερίου και θα πρέπει να ξεκινήσω ανάδυση. Το ελάχιστο αέριο, πίεση που θα αναγράφεται στο μανόμετρό μου θα πρέπει να μην το παραβιάζω διότι συμβολίζει ουσιαστικά την επάρκεια αερίου για την συνέχιση της κατάδυσης. 
Αν έχω 73.4 bar το ελάχιστο στα 18 λεπτά παραμονής μου τότε σημαίνει ότι έχω επάρκεια αερίου για να Αναδυθώ, να κάνω Αποσυμπίεση και να βγάλω στην επιφάνεια την Ρεζέρβα που είχα υπολογίσει.

Στήλη Α Στήλη Β

   

 Χρόνος

 Πίεση

 SCR

 Modifiers

 Λίτρα / bar

 Check point

   Κάθοδος

 1,5 λεπτό

 4 Ατμ.

 20 λίτρα

 1

 120 / 6.6

 193.4

Παραμονή

 18 λεπτά

 4 Ατμ.

 20 λίτρα

 1.5

 2160 / 120

 73.4

 Αποσυμπίεση 3μ.

 5 λεπτά

 1.3 Ατμ.

 20 λίτρα

 1.5

 195 / 10.8

 62.6

   Άνοδος

 3 λεπτά

 4 Ατμ.

 20 λίτρα

 1.5

 360 / 20

 42.6

   
Άθροισμα

 2835

 

Ρεζέρβα 

 + 750

 

   Σύνολο 

 3585

 

  Τώρα έχοντας ολοκληρώσει τον βασικό (φυσικά και μπορεί να γίνει αναλυτικότερος πίνακας συμπεριλαμβάνοντας υπολογισμό όπως CNS, OTU, PPO2, κ.λπ..) πίνακα μας  έχουμε μια ξεκάθαρη και ολοκληρωμένη εικόνα για τις απαιτήσεις της κατάδυσης και των σημείων ελέγχου από πλευράς πίεσης .

Ολοκληρώνουμε αυτό το άρθρο οφείλουμε να συμπληρώσουμε τα εξής:

1. Πρέπει πάντα να υπολογίζουμε την επάρκεια των αερίων μας
2. Υπάρχουν παράγοντες προβλεπόμενοι και μη προβλεπόμενοι οι οποίοι επηρεάζουν την κατανάλωσή μας

 

Share this

Share by: